ساختمان آسمانسرا
محل ساخت: تهران، شاهین شمالی
طراحی معماری:
محمدرضا نیکبخت (مهندسین مشاور زندیگان)
هومن بالازاده (هوبا دیزاین)
سازنده: گروه دژان (داناک سابق)
با توجه به حضور من در مراحل مختلف پروژه آسمانسرا (از اخذ جواز اولیه تا فرایند ساخت) به در شرکت سازنده، داستان واقعی و پشت صحنه پروژه را به عنوان یک تجربه بازگو میکنم. نام پروژه از یکی ازاقلیم های بکر و سرسبز و مرتفع شمال ایران انتخاب شد. از طرف دیگر آسمان سرا یعنی سرا (خانه) در آسمان. برای انتخاب نام های زیادی مطرح شد و در نهایت نام “آسمانسرا” مورد توافق همه اعضای گروه تصمیم گیرنده در تیم سازنده قرار گرفت.
پروژه مسکونی آسمانسرا در زمینی به متراژ 4800 متر مربع با کشیدگی شمال به جنوب در حال تکمیا مراحل آخر ساخت میباشد.
انتخاب دو معمار کنار هم هم باعث ویژگیها و دستاوردهای مثبت بود و هم چالش های خاص خود را داشت. با شناخت ویژگی آثار معماران این پروژه میتوانیم منتظر یک پروژه با ادغام نوآوری و معاصر بودن در کنار حس واقعی خانه و معماری گرم و انسانی را داشت.
برای شروع نحوه توده گذاری (قرار گرفتن سطح ساختمان روی زمین) مورد توجه قرار گرفت. در جلسات مختلفی با معمارهای پروژه و گروه متخصصان مختلف بدنه کارفرما (از جمله خود من) پروژه به موازات مرحله اخذ جواز ساخت را دریافت میکرد. (پروژه تخریب و نوسازی نبود و زمین پر تقریبا فلت و مسطح بود).
بر اساس قوانین غیر هوشمند شهرسازی لکه گذاری باید در شمال زمین و در محدود 60 % به علاوه امکان دو متر پیشروی انجام میشد. حالا تصور کنید پروژه در صورت انحوه استقرار بایستی کلی نورگیر (پاسیو) در میان خود داشته باشد در نتیجه بخش مورد توجهی از واحد ها از یک طرف به نورگیر (پاسیو) ختم میشدند و نور و هوا به طبقات پایین نفوذ زیادی نداشتند.
مساله اخذ جواز توده اِل شکل برای خودش مسالهای سخت و پر پیچ و خم بود. طرح ساختمان رویکردهایی نسبت به معماری سبز و معماری پایدار داشت و برای منطقه 5 به عنوان الگویی قابل ترویج پتانسیل زیادی داشت. تصاویر پروژه در کمیته نمای منطقه 5 به عنوان یک نمادبرای منطقه در محل نصب شد و ماکت پروژه آسمانسرا به عنوان معماری الگوساز در ایونتهای تخصصی مختلف به نمایش در آمد.
در نهایت با متقاعد کردن سازمانها و شهرداری نسبت به وضعیت خاص پروژه با طرح ویژه آن موافقت شد.
قبل از آسمانسرا و پروژه میکا (برج های دوقلوی میکا در امتداد اتوبان باکری) پروژه های مسکونی بزرگ مقیاس در منطقه حرف خاصی برای گفتن نداشتند. دربرج های نگین غرب یا ساختمان جام جم حد فاصل سردار جنگل و بلوار عدل نمونه هایی از این قبیلساخته شده است. سایر ساختمانها هم صرفا نمای بزک دوزک شده (کلاسیک) داشتند. شاید این طرح در منطقه یک “طرحی شاخص” می بود اما در منطقه 5 حضور پروژه ای 150 هزار متری با کانسپت و پرداختی همسطح پروژه های روز دنیا معماری معاصر کمی عجیب و به دور از منطق بازار بود. در واقع منطقه 5 و منطقه 22 منتظر حضور معماران و سازندگان شاخص تهران بوده و در لایه های قبلی رقابت میان سازندگانی مثل برادران روحی، مقدم و قربانی رواج داشت.
تکرار این الگو در پروژه ای دیگر خود گواه ارزشمندی و قابلیت تکثیر به عنوان پروژه ای الگو را دارد.
ویژگیهای معماری پروژه آسمانسرای شاهین:
+ واحدها تقریبا از کیفیت های مشابهی برخوردار هستند. عدم وجود نورگیر و ضخامت کم توده ساختمان و نمای وسیعی که در میانه های بنا گسرده شده است تا باعث امکان نفوذ نور . هوای تازه به کل واحدهای مسکونی میشود.
+ پروژه در جایی قرار گرفته است که دید های اطراف آن گسترده است: به سمت جنوب، شمال و غرب و شرق تهران. ساخمان مانع بصری ندارد و این موضوعی مهم در زیست در شهری مثل تهران است
+ تراس ها با عمق زیاد و قابل چیدمان برای هر واحد هستند تا امکان حضور ساکنین و کاربران خارج از فضای داخلی در حین آزادی عمل را دارد.
+ حیاط های بین ساختمان امکان حضور کاربران مخصوصا کودکان را برای احیای محله های قدیمی میدهد.
پلان واحد های مسکونی و مشاعات آسمانسرا دهها بار توسط افراد با تخصص های مختلف بازبینی شده است. شاید طراحی صفر تا صد پروژه بین 2 تا 3 سال زمان برد تا در حالت بهینه باشد.
در این بازبینی و تغییرات توسعه طرح به زیست پذیر بودن، الگوی تخصیص منابع، مبلمانپذیر بودن واحد ها، تناسب متراژ ریز فضا ها به کل مساحت واحد توجه زیادی شده است. معماران این پروژه خودشان به مساله کاربردی بودن توجه زیادی داشتند اما باز هم در این تکامل و چکش کاریها پروژه را به چالش کشیدند و و پرداخت زیادی روی پروژه انجام شده است.
+ معماری و حجم بسیار بزرگ بنا با ریز دانگی و خورد شدگی سبک و معلق و نفوذپذیر است. برای درک این مطلب به برجها و مجتمع های بزرگ مقیاس در مناطق مختلف مخصوصا منطقه 17 دقت کنید. حجم خورد شده و پر و خالی شده به گونه ای است که بیشتر عابران یا افرادی که با ماشین از دور یا نزدیک پروژه را میبینند، ذهنیت کاربری هتل را برای آسمانسرا دارند.
+ ایرانی بودن، امکان خاطره ساز بودن و دانه همین خاک بودن پروژه باز یک طرف و جهانی بودن از طرف دیگر تناقضی است که دو جریان فکری را به چالش کشیده است.
طراحی داخلی و احجام قوسی شکل در ورودی حافظه جمعیی ایرانی ها را فراخوانی میکند پروژه رویکرد مدگونه{خیلی مینیمال و کمینه گرا} را ندارد. اینجا خانه است، نه کارخانه، نه اداره و نه بیمارستان. حس فضا باید تفاوت داشته باشد.
محمدرضا نیکبخت که خلق کاراکتری جدید برای جزئیات و مصالح را دارد در معماری داخلی پروژه و پرداخت نما را را به خوبی انجام داده است. نیکبخت پروژه های متعددی در نیاوران، گلستان شمالی، پاسداران و گران بها ترین نقاط تهران انجام داده است که بدون رفتن به سمت مونتاژهای درب و داغون کلاسیک، ساختمان هایی ماندگار ساخته است که به مسائل مختلفی پاسخ داده اند.
برج مهر آفرین محمودیه که از چها راه پارک وی دیده میشود (سازنده رزازیان) یکی از پروژه های او است.
+ واحد فروش توسط رضا حبیبی طراحی شده و روشنک تهرانی هم کار معماری داخلی آنرا انجام داده است. برای مشاوره در سرمایه گذاری یا خرید واحد، با توجه به ارزیابی سکونت پذیری ، قابلیت نقد شوندگی و سایر مسائل میتوانید با شماره 09125041538 تماس بگیرید.
در حال حاضر پروژه در مرحله ماقبل نازک کاری نهایی است و سازه، سفت کاری، گچ و خاک، تاسیسات الککتریکال و مکانیکال آن به اتمام رسیده است.
کلوپ معماران و سازندگان
خرداد ماه 1405
